درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس ششم
درس 23: خرّمشهر در دامان میهن
آزادسازی خرّمشهر
در جبههها، رزمندگان اسلام (ارتش، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج) به دعا و راز و نیاز با خدا مشغول بودند و سخت میجنگیدند. آنها آمادهی هرگونه فداکاری بودند. در سختترین شرایط به هم کمک میکردند و با یکدیگر مهربان بودند و به هم روحیه و امیدواری میدادند.
صدام پس از اشغال خرّمشهر دهها تانک و ابزار جنگی و چندین لشکر را در مناطق اطراف شهر مستقر کرده بود و میخواست شهرهای دیگر خوزستان را تصرف کند و به حملات خود به شهرهای دیگر هم ادامه میداد.
در این زمان ارتش و سپاه با پشتیبانی مردم تقویت شدند. نیروهای مردمی که به آنها بسیج میگویند به یاری ارتش و سپاه آمدند. فرماندهان، نقشهای را برای آزادسازی خرّمشهر طرّاحی کردند.
سرانجام رزمندگان اسلام با همکاری خلبانان شجاع نیروی هوایی ارتش در عملیات بیتالمقدّس توانستند نیروی دشمن را در هم بشکنند. در آخرین مرحله، ارتش بعثی صدام با تلفات زیاد و شکست بزرگی روبهرو شد. رزمندگان ایرانی در حالی که از شوق گریه میکردند، بر خاک خرّمشهر قدم گذاشتند و خود را به مسجد جامع رساندند؛ بدین ترتیب خرّمشهر در سوم خردادماه 1361 از چنگال دشمن بعثی آزاد شد.
فعالیت 1 (صفحه 148 کتاب درسی)
برای بزرگداشت و شادی روح همهی شهدای دفاع مقدس در کلاس فاتحه بخوانید.
فعالیت 2 (صفحه 148 کتاب درسی)
به طور گروهی یکی از تحقیقهای زیر را انتخاب کنید و انجام دهید:
الف) دربارهی زندگی یکی از شهدای جنگ تحمیلی شهر، روستا یا محلّهی خود تحقیق کنید و نتیجه را به کلاس بیاورید.
ب) دربارهی شهید بهنام محمدی که هنگام هجوم نیروهای عراقی به خرمشهر با آنها جنگید، تحقیق کنید. شما میتوانید با کمک معلّم از مجموعه کتابهایی که در این باره برای کودکان و نوجوانان نوشته شده است یا پایگاه اینترنتی شبکهی رشد، دانشنامهی رشد استفاده کنید.
مراجعه به کتاب: داستان بهنام، نویسنده داوود امیریان، نشر شاهد، 1395. بهنام محمّدی، دانش آموز 11 سالهای بود که در خرمشهر زندگی میکرد و برای آزادی شهرش با جان و دل، جنگید و شهید شد.
فعالیت 3 (صفحه 150 کتاب درسی)
چرا امام خمینی (ره) پس از فتح خرمشهر به دست رزمندگان اسلام فرمودند:«خرمشهر را خدا آزاد کرد».
زیرا رزمندگان اسلام مردان خدا بودند به دعا و راز و نیاز با خدا میپرداختند و برای آزادی خرمشهر سخت میجنگیدند از این رو به یاری خداوند توانستند ارتش عراق را که به وسیله قدرتهای بزرگ به انواع سلاحهای روز دنیا مجهز شده بود، شکست دهند و خرّمشهر را از چنگال دشمن آزاد کنند.
فعالیت 4 (صفحه 150 کتاب درسی)
اگر شما در زمان جنگ تحمیلی به دنیا آمده بودید و با حملهی دشمن به خاک ایران روبهرو میشدید، چه کارهایی میکردید؟
مانند همه مردم در کنار پیرها و مردها از سرزمین عزیزمان دفاع میکردم و اجازه نمیدادم که یک وجب از خاک میهنمان در اشغال تجاوز گران باقی بماند.
فعالیت 5 (صفحه 150 کتاب درسی)
با همکلاسیهایتان گفتوگو کنید:
الف) رسانهها چه تأثیرات مثبت و منفی در طول 8 سال دفاع مقدس داشتند؟
رسانهها در آن زمان نقش بسیار مهمی داشتند. از نظر مثبت، با پخش خبرهای واقعی، گزارشهای جبهه، پیامهای امام خمینی (ره) و نشان دادن شجاعت رزمندگان، باعث تقویت روحیه مردم و اتحاد کشور شدند. اما از نظر منفی، گاهی دشمن از رسانهها برای پخش خبرهای دروغ یا ناامیدکننده استفاده میکرد تا مردم را بترساند یا روحیه جبههها را تضعیف کند.
ب) دشمن همیشه از طریق اسلحه و مهمات حمله نمیکند:
- انتشار اخبار دروغ در هنگام جنگ چه تأثیراتی دارد؟
باعث ترس، ناامیدی و بیاعتمادی بین مردم میشود و میتواند اتحاد و همکاری آنها را از بین ببرد.
- معمولاً این اخبار در کجا منتشر میشود؟
این اخبار معمولاً در شبکههای ماهوارهای، سایتها، شبکههای اجتماعی و فضای مجازی پخش میشوند.
- راههای شناسایی اخبار جعلی چیست؟
بررسی منبع خبر و اطمینان از معتبر بودن آن / مقایسه خبر با منابع رسمی و خبرگزاریهای معتبر / توجه به نشانههای بزرگنمایی یا تحریک احساسات در متن خبر / مشورت با بزرگترها یا معلمان پیش از باور یا بازنشر خبر
فعالیت 6 (صفحه 150 کتاب درسی)
کاربرگهی شمارهی 27 (خط زمان دفاع مقدس) را کامل کنید.
پاسخ در لینک زیر
https://gama.ir/test/detail/4033
فعالیت 7 (صفحه 150 کتاب درسی)
از عکسهای بالا چه میفهمید؟
متوجه میشویم که تمام ملّت ایران و گروههای مختلف از زن و مرد و پیر و جوان از مهین خود دفاع کردند و عدّهای از مردم که توانایی شرکت در جبهههای جنگ را نداشتند، با کمکهای نقدی و غیر نقدی خود (مانند دوختن لباس برای رزمندگان و اهدا کردن قلکهای خود) به رزمندگان اسلام یاری رسانند.

